«Εδώ ραδιοφωνικός σταθμός του 781 Λόχου Γενικών Μεταφορών…»


Του ΝΙΚΟΥ ΑΜΜΑΝΙΤΗ

Κατά έναν περίεργο, μεταφυσικό, θα έλεγα, τρόπο, διάφορα τυχαία γεγονότα φέρνουν συνέχεια στη μνήμη μου τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, τότε που προσπαθούσε η χώρα να «ξαναβρεί τον εαυτό της» μετά τη λαίλαπα του πολέμου και της Κατοχής.

Έτσι, ήρθαν κάποιες θύμησες για τα χρόνια εκείνα ενώ αξημέρωτα προσπαθούσα να συντονίσω στα σκοτεινά το τρανζιστοράκι μου στην ευνοούμενή μου εκπομπή, που κάθε πρωί με… χειρηλατούσε. Καθώς στη συχνότητα υπήρχε… συνωστισμός και άκουγα τους πάντες εκτός από τον σταθμό που ήθελα να ακούσω, τη στιγμή που τους διαολόστελνα, ήρθε αυτοπροσώπως ο διάολος των ερτζιανών να μου ζητήσει τον λόγο:

«Διαμαρτύρεσαι, ρε», μου μουρμούρισε, «επειδή υπάρχουν πολλοί σταθμοί και γίνεται μπάχαλο;». Και γελώντας σαρδόνια με ρώτησε αν νοσταλγώ την… προϊστορική εποχή, όταν η Ελλάδα διέθετε έναν και μοναδικό ραδιοφωνικό σταθμό, τον ραδιοφωνικό σταθμό Αθηνών, που πάσχιζε κι αυτός να ορθοποδήσει… Οι μεταδόσεις του -θυμάμαι- άρχιζαν στις έξι και μισή το πρωί με τον Εθνικό μας Ύμνο, ακολουθούσε η προσευχή και μετά τα σχετικά καλημερίσματα η «Πρωινή γυμναστική», μια εκπομπή με παραγγέλματα σε στυλ επιλοχία, που έδινε τροφή στους γελοιογράφους και τελείωνε τα μεσάνυχτα με το κλασικό: «Η εκπομπή μας ετελείωσε. Κυρίες και κύριοι, καληνύχτα σας…». Κατά τα λοιπά, το πρόγραμμα ήταν αρκετά πλούσιο, σε αυστηρά πλαίσια καθωσπρεπισμού, με ομιλίες, ρεσιτάλ, ολίγα θεατρικά και ζωντανές μουσικές εκπομπές, δηλαδή… live, αφού δεν είχε εφευρεθεί ακόμη το μαγνητόφωνο. Και, φυσικά, κυρίαρχες πάντα οι ποδοσφαιρικές αναμεταδόσεις τα κυριακάτικα απογεύματα. Υπήρχε και μια παιδαγωγική εκπομπή που κράτησε χρόνια, με την Αντιγόνη Μεταξά και τίτλο «Η θεία Λένα στα μικρά παιδιά!». Σε πολλά σημερινά γερόντια και γραΐδια σίγουρα έναυλη αντηχεί σαν μακρινή ηχώ στ' αυτιά τους η στοργικά τρυφερή φωνή της: «Καλημέρα, παιδιά. Πείτε μου κι εσείς καλημέρα…».

Το πρόγραμμα εποίκιλλαν επίσης ειδήσεις εις την αλβανική, τη βουλγαρική και την τουρκική, για να έχουνε ντράβαλα όσοι εκεί «αμετανόητοι» τις άκουγαν, και τέλος υπήρχε η υψηλόφρων καθημερινή βραδινή ομιλία του Δημήτρη Σβολόπουλου «Οι από τριών χιλιάδων ετών Έλληνες», εμπλουτισμένη με σχετικά εμβατήρια. Υπήρχαν φυσικά και εκπομπές ιδιαίτερα ανιαρές, όπως π.χ. οι «Οδηγίες για τους ναυτιλλομένους», που μεταδίδονταν και «σε ρυθμό υπαγορεύσεως».

Τη νηνεμία των… ραδιοκυμάτων ήρθε να ταράξει ένας κατά κάποιον τρόπο «πειρατικός» σταθμός που έστησε ο 781 Λόχος Γενικών Μεταφορών, προπάτωρ του Ραδιοφωνικού Σταθμού Ενόπλων Δυνάμεων, της μετέπειτα ΥΕΝΕΔ. Η ιστορία συνέβη περίπου ως εξής: Πίσω από τον Άγιο Σώστη της λεωφ. Συγγρού υπήρχε μια ερημική έκταση την οποίαν η Πολιτεία σκέφτηκε προπολεμικά να αξιοποιήσει ανεγείροντας… φυλακές. Η οικοδόμηση προχωρούσε κανονικά, κυρίως με την ευγενική συμμετοχή καταδίκων από τις φυλακές Συγγρού ως οικοδόμων, που τους οδηγούσανε ποδαράτους για να… ξεμουδιάζουνε. Θυμάμαι την πομπή να περνά κάτω από το παράθυρό μας, με πρόσωπα σκυθρωπά και αμίλητα. Ο πόλεμος διέκοψε το έργο και μετά την απελευθέρωση ο χώρος παραχωρήθηκε στο στράτευμα, που εγκατέστησε βυτιοφόρα, φαντάρους, βαρέλια και διπλοσκοπιές. Μα κάποια μέρα, από τον τόπο αυτόν που ανέδιδε ντίζελ, άρχισαν να αναδύονται και… «ερτζιανά». Η φωνή του εκφωνητού, ιδιόμορφη και επιβλητική, που ακουγόταν για πολύ καιρό, πληροφορούσε τους ακροατές από τον μικρής εμβέλειας πομπό: «Εδώ ραδιοφωνικός σταθμός του 781 Λόχου Γενικών Μεταφορών…».

Ήταν το μικρό εκείνο πετράδι που ανατάραξε το τέλμα των ραδιοκυμάτων. Το ολιγόωρο πρόγραμμα ήταν σαν να του αφαίρεσαν φράκο και γραβάτα και έγινε οικείο, τρυφερό, σκερτσόζικο… Ακούστηκαν τραγούδια που ποτέ δεν είχαν ακουστεί από ραδιοφώνου. Μέχρι το «Δεν ήταν να 'σουνα λιγάκι στραβοκάνα» του Οικονομίδη μεταδόθηκε και ξεμύτισαν στον αέρα μπόλικα λαϊκά, αδιανόητο ως τότε, όπως «Ο γιατρός χτυπά την πόρτα» και το «Φανταράκι», που αργότερα απαγορεύτηκε. Κι ας ήταν τόσο απλό, τόσο ανθρώπινο… «Το φανταράκι απόψε πάλι / έχει μεράκι και τα 'χει πιει / γιατί έχει μέρες να πάρει γράμμα / απ' το κορίτσι του κι ανησυχεί…». Σχεδόν αμέσως ο σταθμός έγινε πολύ δημοφιλής με τη λαϊκότητά του. Άρχισαν οι πρώτες τραγουδιστικές αφιερώσεις «εκείνου σ' εκείνη» και αντίστροφα, με τραγούδια που κάποιο υπονοούμενο έκρυβαν οι στίχοι τους. Ήταν η εποχή που επικρατούσε πολεμική ατμόσφαιρα με τον Εμφύλιο που εμαίνετο και πολλοί νέοι αλλά και μεγαλύτεροι έφεδροι ήσαν επιστρατευμένοι. Έβγαιναν οι φαντάροι μετά την υπηρεσία τους στο δίωρο ελευθέρας μέχρι το ανακλητικό -τη Θοδώρα- και καταλήγοντας σε μια παράγκα-καντίνα έξω από το στρατόπεδο έπιναν κανένα καρτούτσο κι οι καημοί γίνονταν τραγούδι… γεμάτο καρδιοχτύπια, χωρισμούς, μοναξιά, δάκρυα και ελπίδες…

…Σε τι να ελπίζουμε, άραγε, τώρα εμείς;


εφημ. ΤΟ ΠΑΡΟΝ της Κυριακής

2η Συναντηση Ραδιοπειρατων 2012 Νομου Εβρου

από τις Τετάρτη, 15 Φεβρουάριος 2012 στις 8:30 μ.μ. μέχρι τις Πέμπτη, 16 Φεβρουάριος 2012 στις 7:30 π.μ.
Τοποθεσία
Ταβερνα Χαραμα ( ΕΟΤ Αλεξανδρουπολης), Παρκο πλαζ ΕΟΤ Αλεξανδρουπολη
Περιγραφή
Ολοι εμεις οι παλιοι ραδιοπειρατες των Μεσαιων κ FM κυματων θα βρεθουμε ξανα και φετος για να θυμηθουμε τα παλια καλα ραδιοπειρατικα μας χρονια!!!!!!Το σιγουρο ειναι οτι θα ειμαστε ολοι εκει !!!
Επιτρεπονται . Πειρατικη ενδυμασια ,δισκοι 45 στροφων και 33 στροφων ,Μικροφωνα ,λαμπες EL- 34 ,509,Φαρακια,ΕCO,πικαπ,κασετοφωνα,πηνια,αντιστασεις τουβλακια,σασι κλπ
Απαγορευοντε . CD,DVD...Kαι γενικοτερα συγχρονα ραδιοφωνικα (μη πειρατικα ) Εξαρτηματα!!!!!!!
τηλ. επικοινωνιας 1.Sakis Tsaousis 6944600963
2.Giorgs Konstantinidis 6936854973
3.Mixalis Xatzianastasiou 6976673985

 


Ταβερνα Χαραμα ( ΕΟΤ Αλεξανδρουπολης), Παρκο πλαζ ΕΟΤ Αλεξανδρουπολη
Τετάρτη, 15 Φεβρουάριος 2012 στις 8:30 μ.μ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΙΛΩΝ ΜΕΣΑΙΩΝ (ΜW) ΚΥΜΑΤΩΝ ΔΡΑΜΑΣ

Επειδή πολλοί δεν το γνωρίζετε υπάρχει ο Σύλλογος φίλων των μεσαίων (ΜW) κυμάτων Δράμας
Κάντε μια επίσκεψη στη σελίδα τους εδώ: Συλλογος φιλων των μεσαιων κυμματων δραμας
και αν θέλετε γίνεται και μέλη του!


 Ο συλλογος φιλων των μεσαιων κυμματων υδριθηκε το 2006 μετα απο ενα τρελο γλεντι σε μια ταβερνα στα περιχωρα του μααρα στην Δραμα.(μετα απο πρωτοβουλια του πρωτεργατη του συλλογου, τον Κιμη τον ΒΕΤΕΡΑΝΟ).Αυτο ηταν!μεσα σε λιγο χρονο το καταστατικο ηταν ετοιμο!Ο Κιμης ο ΒΕΤΕΡΑΝΟΣ προεδρος,και το διοικιτηκο συμβουλιο να αποτελειται απο τον Αντωνη τον ΠΑΝΕΛΗΝΙΟ αντιπροεδρο,τον Γρηγορη τον ΤΖΕΡΟΝΥΜΟ απο την Ξανθη γραμματεα,και τον AC-DC τον Σωκρατη,ταμια.Ακολουθησαν και αλλα ivent και γλεντια,οι ραδιοπειρατες της μισης ελλαδας αγκαλιασαν την προσπαθεια,και ειμαστε εγγεγραμενα μελη στο συλλογο μας κοντα στους 50, απο την Δραμα και τους γυρω νομους.Το 2009 και μετα απο εκλογες, ανελαβε το νεο διοικητικο συμβουλιο,που αποτελειται απο τον Σιφη τον ΚΥΒΕΡΝΗΤΗ προεδρο,τον  Αντωνη τον ΠΑΝΕΛΗΝΙΟ αντιπροεδρο,τον Γιωργο τον ΑΤΛΑΝΤΙΚ ταμια,τον Δημητρη το ερασιτεχνικο ραδιοφωνο γραμματεα,και μελη τον ΠΙΛΟΤΟ,ΕΛ-ΠΑΣΟ,505,και ΡΟΤΖΕΡΜΑΝ.

Ηλεκτρονικές λυχνίες (Valves)


Η Ηλεκτρονική είναι καταρχάς ένας υποτομέας της Ηλεκτροτεχνίας, στον οποίο γίνεται μελέτη μη γραμμικών δικτυωμάτων, δηλαδή κυκλωμάτων που περιέχουν, εκτός από αντιστάσεις, πυκνωτές και πηνία, επίσης μη γραμμικά στοιχεία, όπως λυχνίες, τρανζίστορ, θυρίστορ κλπ. 

Στη διάρκεια του 20ου αιώνα, ιδίως μετά την εφεύρεση και εκτεταμένη εφαρμογή του τρανζίστορ, εξελίχθηκε η Ηλεκτρονική σε ένα αυτοτελή και πολύ σημαντικό επιστημονικό και τεχνολογικό τομέα, με τη βοήθεια του οποίου προέκυψαν διάφορες απρόβλεπτες τεχνολογικές και οικονομικές ανατροπές. Η Ηλεκτρονική υποδιαιρείται σε δύο τεχνολογικούς υποτομείς, την Αναλογική και την Ψηφιακή Ηλεκτρονική.

Στον τομέα της Αναλογικής Τεχνικής, στον οποίο μεθοδεύεται η επεξεργασία συνεχών σημάτων, αναπτύχθηκαν για αρκετές δεκαετίες οι πρώτες σημαντικές εφαρμογές της Ηλεκτρονικής. Κεντρικό στοιχείο αυτού του κύκλου εφαρμογών είναι ο ενισχυτής (αρχικά με λυχνίες, αργότερα με τρανζίστορ), με τη βοήθεια του οποίου υλοποιούνται σημαντικές λειτουργίες και δημιουργούνται νέα ηλεκτρονικά στοιχεία (ταλαντωτές, φίλτρα κλπ.) 

Στον τομέα της Ψηφιακής Τεχνικής γίνεται επεξεργασία αυνεχών, διάκριτων σημάτων (διάκριτος: διακεκριμένος, εκλεκτός, διακριτός: αισθητός, αντιληπτός), τα οποία υποδηλώνουν αριθμούς ή λογικές τιμές. Τα σήματα αυτά, άλλοτε προέρχονται από ψηφιοποίηση με τη βοήθεια αναλογικών κυκλωμάτων και άλλοτε παρέχονται ως ψηφιακά σήματα στην έξοδο άλλων κυκλωμάτων και διατάξεων. 

Σ’ αυτό τον κύκλο εφαρμογών της Ηλεκτρονικής χρησιμοποιούνται τα βασικά στοιχεία, λυχνία ή τρανζίστορ, ως διακόπτες και όχι πλέον ως ενισχυτές σήματος. Κύριο πλεονέκτημα της ψηφιακής τεχνικής, σε σύγκριση με την αναλογική, είναι η απουσία διαταραχών (θορύβου) που οφείλεται στην επιπρόσθεση ξένων σημάτων, προκύπτουν όμως άλλα προβλήματα  αλλοίωσης δεδομένων.

Δίοδη Λυχνία

Πρόκειται για μία λυχνία κενού, στην οποία βρίσκονται δύο ηλεκτρόδια, κάθοδος και άνοδος. Εφόσον η άνοδος βρίσκεται σε υψηλότερο δυναμικό από την κάθοδο, εκπέμπονται από την κάθοδο ηλεκτρόνια, λόγω ισχυρού ηλεκτρικού πεδίου, φωτεινής ακτινοβολίας ή πυρακτώσεως της καθόδου, τα οποία ηλεκτρόνια καταλήγουν στην άνοδο, ώστε να κλείσει το ηλεκτρικό κύκλωμα. Αυτό το ηλεκτρονικό στοιχείο λειτουργεί ως ανορθωτής, επειδή είναι δυνατή η διέλευση ηλεκτρονίων μόνο από την κάθοδο στην άνοδο και όχι αντίστροφα.

Η αρχή της ιστορίας της διόδου μπορεί να συσχετιστεί με διάφορες τεχνικές  επινοήσεις και κατασκευές, όπως με τη φωτολυχνία του Αμερικάνου ερευνητή G.R. Carey το έτος 1875 ή με τη «λυχνία Crookes» που εφεύρε το έτος 1878 ο Εγγλέζος William Crookes ή του Thomas Alva Edison (Έντισον, 1847-1931), ο οποίος διαπίστωσε ότι ένα τρίτο ηλεκτρόδιο σε ένα λαμπτήρα πυρακτώσεως, το οποίο δεν έχει ηλεκτρική επαφή με το αγώγιμο υλικό, διαρρέεται υπό διάφορες πορϋποθέσεις από ηλεκτρικό ρεύμα (φαινόμενο Έντισον) ή με τη λυχνία ακτίνων Χ του Γερμανού Wilhelm Roengten το έτος 1895 ή με την καθοδική λυχνία του επίσης Γερμανού Karl Ferdinand Braun (Μπράουν, 1850-1918) το έτος 1897 ή, τέλος, με τον ανορθωτή ατμών υδραργύρου του Αμερικάνου Peter Cooper-Hewitt (Κούπερ-Χιούιτ) το έτος 1902. 

Ο Μπράουν ερευνούσε τη δυνατότητα τεχνικής αξιοποίησης των ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων που είχε ανακαλύψει ο Heinrich Hertz το έτος 1888 κατά τη μελέτη των εξισώσεων Maxwell. Ο Κούπερ-Χιούιτ έβαλε με την κατασκευή του τα θεμέλια του κλάδου της Ηλεκτρονικής αερίων, στων οποίων τις διεργασίες παίζουν αγώγιμο ρόλο επίσης τα θετικά ιόντα.

Το έτος 1904 επινόησε ο Εγγλέζος Ambrose J. Fleming (Φλέμινγκ, 1849-1945) τη λεγόμενη «Fleming Valve» (βαλβίδα), η οποία ήταν ουσιαστικά η πρώτη αξιοποιήσιμη δίοδη λυχνία. Ο όρος δίοδη σχετίζεται με τα 2 ηλεκτρόδια, λυχνία ονομάστηκε λόγω της ομοιότητας του γυάλινου περιβλήματος με αυτό της λυχνίας φωτισμού. Το έτος αυτό κατέθεσε ο Φλέμινγκ μια αίτηση για αναγνώριση ευρεσιτεχνίας με τίτλο «Improvements in Instruments for Detecting and Measuring Alternating Electric Currents» που αφορούσε έναν ανορθωτή κενού με δύο ηλεκτρόδια.

Ο Φλέμινγκ αναζητούσε ένα κατάλληλο ανιχνευτή ραδιοκυμάτων και διαπίστωσε ότι γι’ αυτό το σκοπό προσφερόταν μια κατασκευή που στηριζόταν στο φαινόμενο Έντισον. Ο ίδιος ο Φλέμινγκ ονόμασε τη λυχνία του «Oscillation Valve» και σήμερα θεωρείται αυτή η εφεύρεση ως σημείο εκκινήσεως της εφαρμοσμένης Ηλεκτρονικής. 

Στην εξέλιξη της Ηλεκτρονικής κατά τις επόμενες δεκαετίες διαπιστώθηκε ότι η ανορθωτική διάταξη με αξιοποίηση του δοχείου ατμών υδραργύρου είναι κατάλληλη κυρίως για ενεργειακές εφαρμογές, ενώ η λυχνία κενού αξιοποιήθηκε κυρίως στις Τηλεπικοινωνίες. Με την πάροδο του χρόνου, η συσκευή του Κούπερ γινόταν όλο μεγαλύτερη, η λυχνία του Φλέμινγκ όλο μικρότερη.
Τρίοδη και άλλες λυχνίες


Το έτος 1906 κατασκεύασε ο Αμερικάνος τεχνικός Lee de Forest (ντε Φόρεστ, 1873-1961) μία νέα λυχνία με τρία ηλεκτρόδια, την οποία ονόμασε «Audion» και η οποία είχε ως προορισμό την ανίχνευση υψίσυχνων σημάτων.

Το τρίτο ηλεκτρόδιο που ενσωμάτωσε ο ντε Φόρεστ στη λυχνία, η οποία έτσι έγινε τρίοδη, ήταν ένα μεταλλικό πλέγμα με μεταβλητό δυναμικό, το οποίο πλέγμα ήταν διαπερατό για ένα μέρος των ηλεκτρονίων που κινούνταν από την κάθοδο στην άνοδο και έτσι ελεγχόταν η ροή τους.

Ο Φλέμινγκ που είχε επινοήσει τη δίοδη λυχνία, κατήγγειλε τον ντε Φόρεστ για αντιγραφή της δικής του εφεύρεσης, προφανώς όμως δεν είχε αντιληφθεί το σημαντικό νεωτερισμό που προέκυψε με την κατασκευή του Φλέμινγκ και αφορούσε τον ηλεκτρονικό ενισχυτή.

Ο ντε Φόρεστ που πέρασε μια ζωή γεμάτη περιπέτειες με αποτυχημένες  επιχειρήσεις, σε δίκες για αμφισβήτηση τεχνικών επινοήσεών του και εξ αιτίας οικογενειακών προβλημάτων, υλοποίησε την τρίοδο λυχνία τον έλεγχο μιας ενεργειακής ροής με ένα ασθενές σήμα, κάτι που επιδιώκεται πάντα στη διεπαφή ανθρώπου με τις μηχανές.

Για παράδειγμα, ο οδηγός αυτοκινήτου, ο τιμονιέρης πλοίου ή ο πιλότος  αεροπλάνου επιδρούν με την ασθενική δύναμη των χεριών τους ώστε να ελεγχθούν οι σημαντικές ενεργειακές ροές που οδηγούν στην κίνηση των βαρέων οχημάτων που οδηγούν.

Η τρίοδη λυχνία του ντε Φόρεστ αξιοποιήθηκε σε πολλές εφαρμογές ως ενισχυτής αλλά κυρίως για σήματα ήχου (audio), αλλά και ως ηλεκτρονικός διακόπτης. Με αυτή την ιδιότητα του διακόπτη χρησιμοποιήθηκε αργότερα η τρίοδη λυχνία στην κατασκευή των πρώτων ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Το έτος 1914 ανακοίνωσε ο ντε Φόρεστ την κατασκευή ενός κυκλώματος και ενός δέκτη υψίσυχνων σημάτων με «αναγέννηση», «ανασύσταση» του σήματος, το οποίο ονομάστηκε regenerative circuit και regenerative receiver, εφευρέσεις που προκάλεσαν δικαστικές αντιδικίες με άλλους εφευρέτες, οι οποίοι τον κατηγόρησαν για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι δίκες κράτησαν σχεδόν 20 χρόνια και έφτασαν μέχρι το ανώτατο δικαστήριο των ΗΠΑ, όπου ο ντε Φόρεστ βγήκε μεν νικητής, όσοι έζησαν όμως τα γεγονότα ήταν βέβαιοι ότι η αρχική ιδέα γι’ αυτές τις κατασκευές ανήκε στον τεχνικό Edwin Armstrong.

Η εξέλιξη στον τομέα των λυχνιών ήταν συστηματική, αφού άρχισαν όλοι οι ερευνητές και οι μεγάλες εταιρίες να μελετούν τη συμπεριφορά λυχνιών με περισσότερα ηλεκτρόδια και ειδικές κατασκευαστικές διαμορφώσεις, ώστε να πετύχουν τα κατά περίπτωση επιθυμητά αποτελέσματα.

Το 1919 παρουσίασε ο Γερμανός Walter Schottky (Σότκυ, 1886-1976) την τετράοδη λυχνία (tetrode), η οποία έχει αρνητική αντίσταση και αξιοποιήθηκε ως ενεργό στοιχείο σε ταλαντωτές, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις και σε τελικούς ενισχυτές και το 1926 ο Ολλανδός Bernhard D.H. Tellegen (Τελεγκέν) την πέντοδη λυχνία (pentode), η οποία χρησιμοποιήθηκε για μεγάλες ενισχύσεις σήματος με μέτρια ισχύ, υψηλής και χαμηλής συχνότητας. Οι κυριότερες εφαρμογές των πέντοδων λυχνιών ήταν σε τελικές βαθμίδες ενισχυτών. Εκτιμάται ότι οι μισές περίπου από τις λυχνίες που κατασκευάστηκαν και διατέθηκαν στην παγκόσμια αγορά ήταν πέντοδοι.


Οι επόμενες με περισσότερα ηλεκτρόδια ονομάζονται λυχνίες μείξης σημάτων, εξ αυτών δε η εξάοδος (hexode) συνδυάζει τη λειτουργία μιας τρίοδης και μιας τετράοδης λυχνίας και παρουσιάζει ανοδικό ρεύμα ως αποτέλεσμα του γινομένου των τάσεων στα δύο πλέγματα. Η επτάοδος λυχνία (septode) εποτελεί βελτιωμένη έκδοση της εξάοδης με ένα επιπλέον πλέγμα αναχαίτισης δευτερευόντων ηλεκτρονίων. Η οκτάοδος (oktode) περιλαμβάνει και τη λειτουργία ταλαντωτή, ενώ η εννιάοδη λυχνία (nonode) πραγματοποιεί την αποδιαμόρφωση συχνότητας και την ενίσχυση του σήματος χαμηλής συχνότητας.

Ήδη το έτος 1916 πραγματοποίησε ο ντε Φόρεστ εκπομπές μουσικής με άριες του Enrico Caruso και διαφημίσεις των τεχνικών κατασκευών του, αλλά το τεχνολογικό αυτό γεγονός έμεινε μάλλον άγνωστο, γιατί δεν ήταν διαθέσιμοι ραδιοφωνικοί δέκτες.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1920 κατηγορήθηκε πάλι ο ντε Φόρεστ ότι «έκλεψε» μια ιδέα του τέως συμφοιτητή και φίλου του Theodore Willard Case για την εισαγωγή ήχου στις ταινίες του βωβού κινηματογράφου. Ο ντε Φόρεστ ισχυριζόταν ότι το «Phonofilm» που είχε εφεύρει ήταν εξέλιξη ιδεών κάποιων τεχνικών από τη Γερμανία, με αξιοποίηση του φαινομένου Kerr, και όχι του τέως συμφοιτητή του. Η ιδέα του Phonofilm ήταν να αποτυπώνονται σε μία ζώνη, δίπλα στα καρέ της ταινίας οπτικά ίχνη, τα οποία αποτελούν αποτυπώματα των ηλεκτρικών σημάτων του ήχου. Κατά την προβολή της ταινίας γίνεται σύγχρονη μετατροπή αυτών των αποτυπωμάτων σε ηλεκτρικά σήματα και στη συνέχεια σε ήχο.

Ο ντε Φόρεστ επισκέφτηκε τότε όλα τα κινηματογραφικά στούντιο του Χόλυγουντ για να παρουσιάσει την εφεύρεσή του, αλλά συνάντησε αδιαφορία. Μάλιστα, ο H.M.Warner, της εταιρίας Warner Brothers απογοήτευσε το έτος 1927 τον επισκέπτη, λέγοντάς του: «Ποιος μπορεί να ενδιαφέρεται να ακούει τους ηθοποιούς να μιλάνε;»

Αργότερα επέλεξαν οι εκπρόσωποι των κινηματογραφικών εταιριών ένα άλλο σύστημα ομιλίας στις ταινίες, αλλά λίγο μετά κατέληξαν πράγματι στο Phonofilm του ντε Φόρεστ, το οποίο χρησιμοποιείται, βελτιωμένο, μέχρι σήμερα. Το έτος 1959/1960 απονεμήθηκε μάλιστα στον εφευρέτη του ένα Όσκαρ, στα πλαίσια της γνωστής απονομής βραβείων για ταινίες, για την πρωτοποριακή εφεύρεσή του σύγχρονου ήχου σε κινηματογραφική ταινία. 
Ο εφευρέτης της τρίοδης λυχνίας ζούσε για αρκετές δεκαετίες σε απομόνωση από όλους τους τεχνικούς της εποχής, γιατί είχε κακή φήμη λόγω των αλλεπάλληλων κατηγοριών για κλοπή ιδεών από συνεργάτες και συναδέλφους του. Πέθανε σε ηλικία 88 ετών στο Χόλυγουντ, μακριά από τα κέντρα της τεχνολογίας, αλλά κοντά στις κινηματογραφικές εταιρίες, με τις οποίες απέκτησε πολλά χρήματα για την αξιοποίηση της εφεύρεσης του Phonofilm.
του Στ. Γ. Φραγκόπουλου, Δρ.Μηχ., Καθηγητή ΤΕΙ Αθήνας


Ασύρματες επικοινωνίες


O Heinrich Rudolf Hertz (Χερτς, 1857-1894) ήταν μόλις 7 ετών, όταν ο Maxwell δημοσίευσε τις εξισώσεις της Ηλεκτρομαγνητικής Θεωρίας. Μετά από σπουδές μηχανικού, ασχολήθηκε ο Χερτς με προβλήματα της Φυσικής. Έγινε βοηθός πανεπιστημίου δίπλα στο γιατρό και πανεπιστήμονα Helmholtz, ο οποίος και του υπέδειξε να ασχοληθεί με την Ηλεκτρομαγνητική Θεωρία του Maxwell. Το αρχικό πρόβλημα προς διευκρίνιση ήταν, αν «η ηλεκτρική δύναμη οδεύει με απεριόριστη ταχύτητα», όπως υπεστήριζε ο Weber, ή συμπεριφερόταν «ως κύμα», όπως έλεγε ο Maxwell. Αποτέλεσμα αυτής της έρευνας ήταν να επιβεβαιωθεί πειραματικά η Ηλεκτρομαγνητική Θεωρία και η ύπαρξη ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων.

Για την ολοκλήρωση των ερευνών του παρήγαγε ο Χερτς με τα πρωτόγονα μέσα της εποχής ηλεκτρομαγνητικά κύματα με συχνότητες μέχρι 1 GHz! Πρώτο βήμα ήταν η ιδέα ότι πρέπει να δημιουργήσει μία πειραματική διάταξη που αποτελείται από δύο μέρη: Στη μια πλευρά ήταν ένας πομπός, για την ακρίβεια δύο μεταλλικές σφαίρες μεταξύ των οποίων δημιουργείται σπινθήρας στον αέρα λόγω της επιβαλλόμενης υψηλής και υψίσυχνης τάσης. 

Το παλινδρομικά κινούμενο ηλεκτρικό φορτίο μεταξύ των σφαιρών θα έπρεπε να δημιουργήσει τα αόρατα κύματα που είχε προβλέψει ο Maxwell. Στην άλλη πλευρά βρισκόταν ο δέκτης, το δεύτερο μέρος της διάταξης, ένα τετράγωνο πλαίσιο από καλώδιο (κεραία) τοποθετημένο στον τοίχο. Αν υπήρχαν πράγματι αυτά τα αόρατα κύματα, θα έπρεπε να διασχίσουν την αίθουσα και να προκαλέσουν σε ένα κενό που είχε δημιουργηθεί στο σύρμα του πλαισίου, ένας σπινθήρας.

Οι σχετικές δημοσιεύσεις για τα αποτελέσματα έγιναν στα έτη 1888-89, 24 χρόνια μετά την πρώτη δημοσίευση του Maxwell. Ο Χερτς έγραφε ότι οι δημιουργούμενοι σπινθήρες είναι εξαιρετικά μικροί, εκατοστά του χιλιοστού και πολύ μικρής διάρκειας. Μόνο ο εξοικειωμένος στο σκοτάδι του χώρου μπορούσε να διακρίνει μια ανεπαίσθητη λάμψη. Αυτή ακριβώς η λάμψη ήταν ο προάγγελος για τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα που γεμίζουν τον 21ο αιώνα την ατμόσφαιρα της Γης και όλο το γνωστό σύμπαν.

Στο πλαίσιο των ίδιων ερευνών διαπιστώθηκε ότι τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα ανακλώνται σε μεταλλικές επιφάνειες, αλλά «διαπερνούν ξύλινες πόρτες», όπως γράφτηκε εντυπωσιακά στις εφημερίδες της εποχής. Για την καταγραφή αυτών των φαινομένων αξιοποίησε ο Χερτς μια μεγάλη εργαστηριακή αίθουσα, με μήκος περί τα 15m, στης οποίας τον ένα τοίχο είχε τοποθετηθεί μεταλλική επιφάνεια, ένας ηλεκτρομαγνητικός καθρέφτης.

 Έτσι κατέγραψε ο σημαντικός αυτός ερευνητής μια ενίσχυση των κυμάτων μπροστά από τη μεταλλική επιφάνεια, πράγμα που απέδωσε σε αντανάκλαση της «ηλεκτρικής δύναμης». Να σημειωθεί ότι τα μεγέθη του ηλεκτρομαγνητικού πεδίου ήταν εκείνη την εποχή ακόμα τελείως ασαφή, γι' αυτό δεν γίνονται σήμερα κατανοητές μερικές από τις ονομασίες των μεγεθών που χρησιμοποιούνταν τότε. 

Ο Χερτς είχε μοναδική ικανότητα να συνδυάζει τη θεωρία με το πείραμα. Δίδαξε για μικρό χρονικό διάστημα στο Κίελο και μετά έγινε καθηγητής στην Καρλσρούη. Από τo 1889 ήταν καθηγητής στη Βόννη, όπου και δημοσίευσε το βιβλίο «Αρχές Μηχανικής». Πέθανε την πρωτοχρονιά του 1894 σε ηλικία μόλις 37 ετών! Ο Χερτς θεωρείται ο χρονικά τέταρτος κορυφαίος ερευνητής του Ηλεκτρομαγνητισμού, μετά τους Ampere, Faraday και Maxwell.

Ο πρόωρος θάνατος του Χερτς δεν του επέτρεψε να σκεφτεί καν να αξιοποιήσει τις ανακαλύψεις του στον Ηλεκτρομαγνητισμό για τεχνικές εφαρμογές. Ο Φυσικός David E. Hughes (1831-1901) που μελέτησε επίσης την Ηλεκτρομαγνητική Θεωρία και έφτιαξε ένα σύστημα πομπού δέκτη για μικρές αποστάσεις, ενδιαφερόταν κι αυτός μόνο να επιβεβαιώσει ή να καταρρίψει τα πορίσματα του Maxwell. 

Πιο πρακτικός αποδείχθηκε όμως ο Guglielmo Marconi (Μαρκόνι, 1874-1937) ο οποίος πραγματοποίησε το έτος 1895 σε ηλικία 21 ετών, χωρίς ακόμα πολλές θεωρητικές ανησυχίες, τις πρώτες ασύρματες εκπομπές σημάτων Μορς και εισήγαγε την παγκόσμια κοινότητα στην εποχή της ασύρματης επικοινωνίας.

Ο ιταλικός περίγυρος του Μαρκόνι δεν φαινόταν ιδιαίτερα ενθουσιασμένος από την εφεύρεση του νεαρού μηχανικού, πιθανότατα δεν την κατανοούσε καν, αλλά και η ιταλική κυβέρνηση απάντησε σε σχετικό ερώτημά του ότι δεν ενδιαφέρεται να χρηματοδοτήσει έρευνες για την ασύρματη τηλεγραφία. 

Έτσι ο σπουδαίος αυτός ερευνητής εγκαταστάθηκε στην Αγγλία. Οι πομποί και δέκτες του Μαρκόνι, εφοδιασμένοι πλέον και με κεραίες, απαιτούσαν σημαντική ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας και γι' αυτό χρησιμοποιήθηκαν αρχικά για την επικοινωνία με πλοία σε υπερπόντια ταξίδια. Η κεραία είχε επινοηθεί εντωμεταξύ από τον Ρώσσο Αλέξανδρο Ποπώφ (1859-1905). Το 1898 κατασκευάστηκε ένα σύστημα ασύρματης επικοινωνίας μεταξύ της πόλης Dover και του πλοίου-φάρος «East Goodwin», 15 ναυτικά μίλια στην ανοικτή θάλασσα.

Το έτος 1900 πήρε ο Μαρκόνι στην Αγγλία το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας με αριθμό 7777 για «tuned or syntonic telegraphy» και το έτος 1901 πέτυχε ασύρματη ανταλλαγή μηνυμάτων μεταξύ Αγγλίας και της ανατολικής ακτής της Αμερικής, πάνω από τα νερά του Ατλαντικού. Εκείνη την εποχή θεωρήθηκε αυτό το γεγονός πρωτοφανής επιτυχία και συζητήθηκε στον τύπο και στους επιστημονικούς κύκλους ευρέως, προκαλώντας και τις απαραίτητες μελλοντολογικές προβλέψεις. Το έτος 1909 απονεμήθηκε στον Μαρκόνι, μαζί με τον Karl Ferdinand Braun το βραβείο Νόμπελ Φυσικής.

Ήδη το έτος 1898 είχε διαπιστώσει ο Μαρκόνι ότι η εμβέλεια ενός πομπού μεγάλωνε σημαντικά, όταν πομπός και δέκτης ήταν συντονισμένοι στην ίδια συχνότητα. Τις ίδιες διαπιστώσεις έκαναν κι άλλοι ερευνητές, οι οποίοι αναζητούσαν πυκνωτές με μεταβαλλόμενη χωρητικότητα, για να μπορούν να επιλέγουν τη συχνότητα συντονισμού. Τελικά κατασκεύασε ο Adolf Koepsel (Κοεπσελ, 1858-1933) ένα πυκνωτή μεταβλητής χωρητικότητας από δύο ημικυκλικά πακέτα μεταλικών ελασμάτων. Το ένα πακέτο ήταν σταθερά στερεωμένο και το άλλο εισχωρούσε με περιστροφή στο σταθερό, έτσι ώστε οι πλάκες του ενός να μην ακουμπάνε στις πλάκες του άλλου. Ο πυκνωτής αυτός διαδόθηκε ευρύτατα, αλλά σύντομα κατασκευάστηκαν και διαφορετικοί τύποι.
Στρεφόμενος πυκνωτής μεταβλητής χωρητικότητας (πάτημα για μεγαλύτερη εικόνα)

Ακόμα ένα ενδιαφέρον φαινόμενο που αντιμετώπισε ο Μαρκόνι στα πειράματά του ήταν η μεγαλύτερη εμβέλεια των εκπομπών κατά τις νυκτερινές ώρες. Πίστευε ότι το φαινόμενο αυτό συνεδόταν με την παρουσία του ήλιου, αλλά δεν ήταν σε θέση να το ερμηνεύσει. Το έτος 1902 διατύπωσαν ο Oliver Heaviside (Χέβισάιτ, 1850-1925) και ο Arthur Kennely (Κένελυ, 1861-1939), ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, την άποψη ότι η Γη περιβάλλεται από ένα ιονισμένο στρώμα, την ιονόσφαιρα, όπως λέμε σήμερα, το οποίο αντανακλά τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα στη Γη. Το ύψος δε αυτής της ιονόσφαιρας πράγματι εξαρτάται από την ηλιακή ακτινοβολία.

Ο Χέβισάιτ συνέβαλε σημαντικά στη διάδοση των ηλεκτρομαγνητικών μελετών, εισάγοντας τη διανυσματική ανάλυση και τους τελεστές στην Ηλεκτρομαγνητική Θεωρία. Λόγω μιας πρόωρης κώφωσης, απεσύρθη από την εταιρία που εργαζόταν και επιδόθηκε σε υπολογισμούς και μελέτες, παράλληλα με ιδιωτικά μαθήματα.


Αυτή η περίοδος καινοτομιών στον τομέα των ασύρματων επικοινωνιών έκλεισε το 1904, όταν ο Reginald Fessenden (Φέσεντεν, 1866-1932), Καναδός μηχανικός, συνεργάτης για ένα διάστημα των Edison και Westinghouse και πανεπιστημιακός καθηγητής, μετέδωσε ασύρματα φωνή και μουσική.

 Οι πειραματικές εκπομπές του στην ακτή του Ατλαντικού προκάλεσαν τεράστια έκπληξη στους χειριστές ασύρματων τηλεγράφων, τους «μαρκόνηδες» των πλοίων, όταν άκουσαν στα ακουστικά τους ομιλία και μουσική, ένα απόσπασμα από μουσική του Χαίντελ. Ο Φέσεντεν χρησιμοποίησε στα πειράματά του ένα μικρόφωνο άθρακα, δικής του επινόησης. Ήδη το έτος 1907 κατάφερε ο ίδιος ερευνητής να κατασκευάσει δύο πομπούς με διαμόρφωση πλάτους, οι οποίοι είχαν εμβέλεια περί τα 450 km.

sfrang.com